برنامه فضايي ايران بيش از سه سال است که تعطيل است...//

برنامه فضايي ايران بيش از سه سال است که تعطيل است...//

درشرايطي که سه سال است پروژ¬ه¬هاي فضايي مانند فرستادن موجود زنده به فضا متوقف شده است و دوسال است که ماهواره¬اي پرتاب نشده است، برنامه ثريا ميزبان دکتر محسن بهرامي رئيس سازمان فضايي ايران و معاون وزير ارتباطات بود تا به ريشه يابي اين وقفه سه ساله بپردازد. اين در حالي است که رهبر انقلاب حدود چهار ماه پيش در ديدار با نخبگان علمي جوان از روند کند صنعت فضايي گلايه و ابراز نگراني کردند و از مسئولين امر مطالبه کردند که اين طرح¬¬هاي مهم نبايد مطلقا تعطيل يا نيمه تعطيل باشد.
تاريخ: 7/12/1395
كد مطلب: 2540
بازديد: 2239

برنامه ثريا پس از دوماه و نيم تعطيلي با موضوع " پيشرفت­ها و چالش­هاي صنعت فضايي" بر روي آنتن شبکه يک سيما رفت.

درشرايطي که سه سال است پروژ­ه­هاي فضايي مانند فرستادن موجود زنده به فضا متوقف شده است و دوسال است که ماهواره­اي پرتاب نشده است، برنامه ثريا ميزبان دکتر محسن بهرامي رئيس سازمان فضايي ايران و معاون وزير ارتباطات بود تا به ريشه يابي اين وقفه سه ساله بپردازد. اين در حالي است که رهبر انقلاب حدود چهار ماه پيش در ديدار با نخبگان علمي جوان از روند کند صنعت فضايي گلايه و ابراز نگراني کردند و از مسئولين امر مطالبه کردند که اين طرح­­هاي مهم نبايد مطلقا تعطيل يا نيمه تعطيل باشد.

مهمترين محورهاي اين برنامه به شرح زير است؛

به برکت برجام، فناوري فضايي ايران هم مثل هسته اي مشرف به تعطيل است
 آيا عدم‌ پرتاب ماهواره ها هم از توافقات نانوشته برجام بوده است؟
چرا بعد از لوزان ماهواره­اي پرتاب نشده است؟
مذاکرات برجام روي برنامه پرتاب­هاي ما در حوزه فضايي تاثير گذاشته است...
 خروج متخصصان فضايي کشور در پي رکود فناوري فضايي
 فاکس نيوز مدعي شد، پرتاب ماهواره ايران در دهه فجر از روي سکوي پرتاب متوقف شده؛ چرا هيچ‌مسوولي اين خبر را تکذيب نمي‌کند؟!
 رييس پژوهشگاه هوافضا:طبق برنامه بايد در اين سه سال هفت کاوشگر پرتاب مي شد اما هيچ کدام انجام نشد!
 اين سوال که چرا دوسال است ما پرتاب ماهواره نداريم، مطالبه مردم است
رئيس سازمان فضايي: قبول داريم که پروژه فرستادن انسان به فضا روي زمين مانده است
برنامه فضايي ايران بيش از سه سال است که تعطيل است...
شوراي عالي فضايي حتي يک بار هم در دولت يازدهم تشکيل نشده است

 

چهار ماه پيش رهبر انقلاب هشدار دادند که روند پروژ­ه­هاي فضايي کند شده است...

محسن مقصودي در ابتداي برنامه از دکتر بهرامي پرسيد: چرا برخي از پروژه‌هاي فضايي تعطيل و يا نيمه تعطيل است و قرار است چه اتفاقي براي اين پروژه­هاي علمي رخ بدهد؟

دکتر محسن بهرامي، رئيس سازمان فضايي ايران و معاون وزير ارتباطات در پاسخ اظهار داشت: اين حرف شما درست است و زمانيکه ما کا را تحويل گرفتيم بسياري از پروژه ها زمين‌­­گير شده بودند؛ در اين مدت همه پروژه­هايي که در حيطه عمل سازمان بوده است راه اندازي شده است بطور مثال پروژه "دوستي شريف" آماده پرتاب است و مدل کيفي ماهواره "امير کبير" و "ناهيد" نيز تقريبا تمام شده است. "ظفر" علم و صنعت يک پيچيدگي قراردادي داشت که حل و فصل شد و همچنين قرارداد "ناهيد 2" را بسته­ايم.

مقصودي افزود: شما قبول داريد که روند در اين مدت کند شده است و رهبر انقلاب در چهار ماه قبل اين هشدار را دادند که روند کند شده است و شما نيز دوسال است که رئيس سازمان فضايي هستيد.

بهرامي تصريح کرد: شرايط به آن شکلي که به رهبري گزارش شده است، نيست؛ اين پروژه ها در اين دوسال دوباره تست شدند و در اين چهار ماه جواب دادند.

رئيس سازمان فضايي افزود: فضا فقط ماهواره و پرتاب نيست و به همين دليل ما حجم زيادي از کارهاي ديگر را پيش مي‌بريم بطور مثال مرکز ماهدشت ما راه اندازي شده است و يک مرکز داده خيلي مفصل خواهيم داشت که انشاالله شش ماه ديگر آماده خواهد شد.

وقتي نقشه جامع علمي کشور يک حرف کليشه­اي مي­شود...

مقصودي تاکيد کرد: اصل بحث پرتاب‌گرها و ماهواره هاست و چيزي است که مردم و کارشناسان از سازمان فضايي انتظار دارند و اين مباحث نيز در سند سازمان شما و نقشه جامع علمي کشور هم آمده است.

بهرامي در پاسخ گفت: اين حرف‌ها کليشه­اي است! چراکه ما درباره اين سند بحث داريم بالاخره ماهم يک کارشناسي هستيم که 35 سال است در اين حوزه فعاليت مي­کنيم!

چه کسي گفته پرتاب انسان به فضا راهبردي است؟!!

محسن مقصودي گفت: اين نظر شخصي و کارشناسي شماست اما شما الان مسئول هستيد و اين سند پيش روي شماست؛ الان در نقشه جامع علمي کشور فناوري فضايي راهبرد الف و جزء اولين اولويت کشور است ولي ما نمي‌دانيم چرا پروژه پرتاب انسان به فضا خوابيده است؟

دکتر بهرامي در پاسخ خاطرنشان کرد: چه کسي گفته پرتاب انسان به فضا راهبردي است؟!

مجري ثريا گفت: بالاخره اين پروژه جايگاه قانوني دارد يا خير؟

رئيس سازمان فضايي تصريح کرد: بنده با اين طرح مخالف هستم اما چون در سند سازمان فضايي آمده است بنده بايد بعنوان مسئول سازمان فضايي اين طرح را آماده کنم؛ شواريعالي عطف براي پروژه فرستادن انسان به فضا يک پولي گذاشته است که آن پول قطع شده است؛ چرا گذاشتند و چرا قطع شده؟ من در جريان اين تصميمات نيستم. اما ما برنامه هايي را آماده کرده‌ايم که اگر شورايعالي فضايي تشکيل شد اين طرح را ببريم در برنامه­هايي که سازمان بايد انجام بدهد.

وي در ادامه گفت: وظيفه شوراي عطف نبوده که اين پروژه را تعريف کند تا چنين مشکلاتي پيش بيايد اما اگر در شورايعالي فضايي اين طرح تصويب شده بود الان جزء برنامه­هاي ديگر سازمان فضايي بود.

اين سوال که چرا دوسال است ما پرتاب ماهواره نداريم، مطالبه مردم است

مقصودي گفت: بحث الان شوراي عطف نيست بلکه اصل بحث اين است که اين طرح دستيابي ارسال انسان به فضا بخشي از سند جامع علمي کشور است و سندي است که رهبر انقلاب پيگيري کردند و شورايعالي فرهنگي اين سند را تصويب کرده­اند.

دکتر مهدي بهرامي گفت: مسئول اجراي سند جامع علمي کيست؟­ فقط سازمان فضايي مسئول اجرا نيست و ما نيز برنامه­اي آماده کرديم که در شورايعالي فضايي اين برنامه را مصوب کنيم که جزئي از برنامه­هاي سازمان فضايي بشود.

مقصودي پرسيد: تا کي اين روند طول خواهد کشيد؟

رئيس سازمان فضايي گفت: اين ديگر به من ربطي ندارد!

محسن مقصودي تصريح کرد: اين سوال که چرا دوسال است ما پرتاب ماهواره نداريم، مطالبه مردم است. اينکه چرا سه سال است کاوشگران ما براي ارسال موجود زنده به فضا پرتاب شده­اند مطالبه به حقي است. دکتر امي به ما گفتند که طبق برنامه، ما در اين سه سال بايد هفت تا پرتاب انجام مي­داديم که هيچ کدام انجام نشده است.

رئيس سازمان فضايي تصريح کرد: قرار شده پرتاب­گر براي ما تامين بشود تا ما از سال بعد بتوانيم کاوشگر­ها را پرتاب کنيم. خيلي خوب است که بتواني هرسال دوتا ماهواره پرتاب و تست کنيم اما اينقدر بودجه نداريم. انشاالله ماهواره­هاي "دوستي"، "پيام" و "ناهيد 1" تا يک سال و نيم آينده بايد پرتاب شوند. ما اصلا نمي‌خواهيم بخش فضا را که بايد خدمات اجتماعي ايجاد کند و يک کار راهبردي است را به يک بخش ساخت و پرتاب ماهواره محدود کنم.

تغييرات ساختاري بيهوده در ساختار فضايي کشور باعث تلف شدن نيروي انساني و بيت المال مي­شود

در اين بخش از برنامه نويد مقصودي، کارشناس ارشد هوافضا با ارائه اسلايدهايي اظهار داشت: در رابطه با تغييرات ساختاري سازمان فضايي بايد بگوييم که وقتي شما برنامه­اي داريد و يک هدفي داريد نياز به ابزار داريد و ساختار بخشي از اين ابزار است؛ اينکه شما يک سازماني را خوب يا بد درست مي­کنيد و در يک زماني اين ساختار را کاملا برهم مي­زنيد و کاملا به عقب برمي­گرديد بايد بدانيد که از نيروي انساني، وقت و پول بيت المال هزينه کرده­ايد.

وي در ادامه گفت: در زماني که بابت برنامه هاي فضايي هزينه مي­شد تاثير مستقيمي بر روي جذب دانشجوي و کيفيت آنها داشت؛ در دوراني که هزينه مي­شد و پرتاب­ها بصورت منظم صورت مي­گرفت کيفيت دانشجويان هوافضا بسيار بالاتر بود چون افق ترسيم کرده بوديم و دانشجويان و دبيرستاني­هاي ما با نگاه باز انتخاب کردند و در آن زمان در اوج پرتاب­هاي فضايي بوديم  اما اکنون اين افق با شرايط نامطلوبي روبرو شده است.

وقتي شما به دانشجو و استاد کار ندهيد بيکار نمي­نشينند و براي خارج کار مي­کنند

نويد مقصودي تصريح کرد: در زمان اوج صنعت فضايي حدود 1346 تا مقالات علمي داشتيم که در اين سه سال اخير افت شديدي کرده است اما نکته اساسي اين است که رشد مقالات ايراني­ها در مجلات isi افزايش پيدا کرده است چراکه وقتي شما به دانشجو و استاد کار ندهيد بيکار نمي­نشينند و پروژه­هاي کاري­شان را به فضاي بيروني کشور مي­دهند.

اماراتي­ها به دنبال جذب متخصصين صنعت فضايي ايران...

اين کارشناس ارشد فضايي اظهار داشت: ما در پرتاب­هاي فضايي چيزي به اسم شکست نداريم؛ در فناوري فضايي هر پرتاب معادل آزمايش و تجربه است بنابراين اين نگرشي که فقط به دنبال موفقيت است يک نگرش کاملا تبليغاتي است.

وي افزود: کشور مانند پاکستان که کشوري فقير است و روابط خوبي با دنيا ندارد به موفقيت­هاي خوبي در اين حوزه رسيده است؛ کشوري مانند ترکيه يک ميليارد دلار کنار گذاشته است و به دنبال ايستگاه پرتاب و مرکز کنترل است؛ امارات چندسال است وارد اين صنعت شده است و افقي گذاشته است که بعنوان اولين کشور عربي و اسلامي مي­خواهد کاوشگر به مريخ بفرستد که البته ممکن است نتواند چنين کاري بکند اما به هر حال براي صنعت خودش افق تعيين کرده است. نکته قابل توجه اينجاست که حتي اماراتي­ها به دنبال جذب متخصصين صنعت فضايي ما هستند.

رئيس سازمان فضايي: قبول داريم که پروژه فرستادن انسان به فضا روي زمين مانده است

دکتر بهرامي در ادامه افزود: ما قبول داريم که پروژه فرستادن انسان به فضا روي زمين مانده است.

محسن مقصودي اظهار داشت: اينکه اصل قضيه را مي­پذيريد، خوب است اما بايد علت يابي کنيم و ببينيم که چرا اين پروژه­ها روي زمين مانده است.

دکتر بهرامي گفت: از طرفي هم بايد بپذيريم که يک بخش زيادي از کاري که روي زمين مانده بود را همکاران ما انجام دادند و کارهاي ديگري را هم پيش بردند.

مجري ثريا گفت: بايد قبول کنيم که ساختار فضايي کشور ايراد دارد چرا که يک ساختار عريض و طويلي ايجاد کرده­ايم که چند تا وزارتخانه هرکدام با برنامه خاص خودشان کار مي­کنند.

رئيس سازمان فضايي اظهار داشت: بهتر بود که مسئولين ديگر هم اينجا بودند و توضيح مي­دادند که چرا چنين ساختاري ايجاد شده است؟ چون قانون اينگونه مي­گويد که همه اين کارها بايد در شورايعالي فضايي تصويب شود و دبيرخانه آماده کند و درنهايت سازمان هم مسئول اجرايي است.

موازي کاري در ساختار فضايي...

محسن مقصودي گفت: سوال اينجاست که چرا شورايعالي فضايي که همه اين اقدامات بايد ذيل آن تعريف بشود در دولت جديد سه سال و نيم است تشکيل نشده و دولت قبل هم فقط سه بار تشکيل شده است اما در دولت قبل برنامه ده ساله تصويب شده بود و رئيس سازمان فضايي به نوعي معاون رئيس جمهور بود بنابراين مشکل خاصي پيش نمي­آمد.  بالاخره بايد اين رکود صنعت فضايي را ريشه يابي بکنيم يا خير؟ شما يک برنامه ده ساله براي خودتان داريد و آقاي دکتر منطقي هم يک برنامه ده ساله در مرکز ملي فضايي زير نظر معاونت علمي هم يک برنامه ده ساله ديگر دارد!

دکتر بهرامي درپاسخ گفت: همه مي­توانند اين برنامه را بنويسند.

مقصودي گفت: اين ناهماهنگي است و همه اين ناهماهنگي­ها بايد در شورايعالي فضايي حل و فصل بشود که اين شورا هم تشکيل نمي­شود. آيا شواريعالي فضايي اولويت دولت است يا خير؟

کم کاري اين دولت را هم با کم کاري هاي دولت­هاي ديگر در يک جدول حساب کنيد!

دکتر بهرامي اظهار داشت: وقتي پنج تا دولت عوض شده و فقط چهار بار اين شورا تشکيل شده است اين عدم تشکيل جلسات در اين دولت را هم در همان جدول حساب کنيد! وظيفه ما اين بوده که از اقاي رئيس جمهور تقاضاي نوبت کنيم که اين شوراهم مانند خيلي ديگر از شوراها تشکيل نشد.

بعد از لوزان پرتابي نداشته­ايم...

محسن مقصودي گفت: دوسال است که پرتابي نداريم، ارسال موجود زنده به فضا سه سال است روي زمين مانده است، بودجه­هاي پروژهس­ها 8درصد تخصيص پيدا کرده و و ضعيت دانشگاه ها را هم که مي­بينيم مقالات علمي کاهشي 50، 60 درصدي داشته؛ مجموع اين اتفاقات به ما هشدار مي­دهد که ما بايد اين هشدار را بپذيريم و ريشه يابي کنيم که آيا اين اتفاقات بخاطر اين است که صنعت فضايي مسئله دولت هست يا خير يا اينکه بخاطر مسائل سياسي و فشارهاي کشورهاي خارجي است چراکه ما بعد از لوزان پرتابي نداشته­ايم. آيا بخاطر حساسيت­هاي 5+1 روي صنعت فضايي ما پرتاب هاي ما کاهش پيدا کرده است؟

وي گفت: بايد بدانيم اينکه يکدفعه اتفاقاتي رخ مي­دهد و پرتاب­هايي صورت مي­گيرد به در يک مدت گوتاه عملياتي نشده است بلکه پشت اين اقدامات يک عقبه هفت، هشت ساله­اي خوابيده است مثلا ماهواره ناهيد چهار سال به طول انجاميده و اکنون رو نمايي شده است.

مقصودي گفت: اين ماهواره ناهيد در دولت قبل هم رونمايي شد و در اين دولت هم دوباره رونمايي شد.

بهرامي تصريح کرد: ما يکبار قرارداد را و يکبار هم پايان کار را اعلام ­مي­کنيم.

برنامه فضايي ايران بيش از سه سال است که تعطيل است...

در اين بخش از برنامه دکتر محسن شاطرزاده قائم مقام سابق امور بين الملل سازمان فضايي روي خط تلفن آمد و در رابطه با رکود حاکم بر صنعت فضايي کشور اظهار داشت: باتوجه به اينکه دکتر بهرامي مسئوليت دارند و به همين دليل محدوديت­هايي دارند بنده کار ايشان را راحت مي­کنم و در يک کلام مي­گويم که برنامه فضايي ايران بيش از سه سال است که تعطيل است.  حدود سي ماه طول کشيد تا دولت به يک جمعبندي درباره اين صنعت برسد که ابتدا شش ماه اقاي ترکان بالاي سر اين سازمان بودند و بعد از آن هم اقاي شريعتمدار مسئوليت را قبول کردند که متاسفانه در اين سي ماه هيچ تصميمي براي اين مجموعه گرفته نشد.

در سي ماه اول اين دولت يکپارچگي سازمان فضايي که نقطه قوت آن بود، هدف قرار گرفت...

وي گفت: بعد از سي ماه يکپارچگي سازمان فضايي که نقطه قوت آن بود، هدف قرار گرفت و با يک حکمي اين مجموعه يک پارچه به چهار پارچه تقسيم شد و با حکم رياست جمهوري مرکز ملي فضايي هم تشکيل شد که متولي شورايعالي فضايي شد که همان زمان عده­اي گفتند که اين حکم، خلاف قانون سازمان فضايي هست که توجهي به اين انتقادات نشد. وظايف موازي مرکز ملي فضا و سازمان فضايي درخصوص شورايعالي فضايي و دبيرخانه باعث شد که کشمکش­هاي اين دوتا مجموعه باهم به جايي برسد که ما نتوانيم در حوزه فضا به تصميم گيري برسيم و اين امر در جاهاي مختلف اثر منفي خودش را گذاشت.

تمسخر مشاوران وزير ارتباطات: اصلا توانايي ورود به فناوري فضايي را نداريم!

شاطرزاده تصريح کرد: از يکطرف در دولت اعتقادي به فناوري فضايي وجود نداشت و گاهي مشاورين وزير ارتباطات با تمسخر مطرح مي­کردند که ما اصلا توانايي ورود به فناوري فضايي را نداريم! و تصميم گيران کشور عمدتا روي بخش اقتصادي فضا که بيشتر کاربردها و خدمات فضايي است تاکيد داشتند و نهايتا بخش فناري فضايي به حاشيه رفت.

اولين دستور براي خريد يک ماهواره!!!

وي گفت: سازمان فضايي از آن وظيفه اصلي خودش که ساماندهي حوزه علم، دانش و فناوري فضايي بود، دور شد؛ وزير ارتباطات بعد از انتساب دکتر بهرامي به ايشان ماموريت خريد ماهواره را دادند در صورتيکه اين کار يک اقدام بازرگاني است و وظيفه سازمان فضايي نبود.

مذاکرات برجام روي برنامه پرتاب­هاي ما در حوزه فضايي تاثير گذاشته است

شاطرزاده تصريح کرد: ما اخباري را از داخل هيئت دولت داشتيم که مذاکرات برجام روي برنامه پرتاب­هاي ما در حوزه فضايي تاثير گذاشته بود.

دکتر بهرامي گفت: اين مسئله را به من ابلاغ نکردند و از اين موضوع اطلاعي ندارم.

شاطرزاده گفت: سي ماه از اين شرايط مربوط به دوره اقاي ترکان و شريعتمدار است؛ بنده بصورت قطعي مي­گويم و از يکي از معاونين رياست جمهوري شنيدم که برجام روي پرتاب­هاي ما تاثير گذاشته است.

محسن مقصودي گفت: يک خبري هم fox news کار کرده که قرار بود در دهه فجر امسال يک ماهواره ايراني پرتاب بشود که گفتند پرتاب منتفي شده است و در داخل هم کسي اين خبر را تکذيب نکرد.

به برکت برجام، فناوري فضايي ايران هم مثل هسته اي مشرف به تعطيل است

مقصودي از ميهمان برنامه پرسيد: شما قضيه تغيير نام ماهواره "تدبير" را نمي­دانيد؟

بهرامي در پاسخ گفت: نمي­دانم!

مقصودي گفت: نگراني ما اين است که وقتي اين اسامي تغيير مي­کند، رونمايي­هايي که بايد چهار، پنج ماه طول بکشد حدود سه يا چهار سال طول مي­کشد که  شاهد مثال اين حرف هم ماهواره ناهيد در بهمن 91 و بهمن 95 است که بعد از چهارسال همان ماهواره را با تغييراتي رونمايي مي­کنند و اسم آن را تغيير مي­دهند و به گونه­اي القا مي­کنند که اين ماهواره جديد است.

رئيس سازمان فضاي اظهار داشت: همه چيز يک تعلل چهارساله داشته است و الان در شرايطي هستيم که شرايط به روزرساني شده است و قرار است که بعد از چهارسال رکود دوباره به اوج صنعت فضايي بازگرديم. انشالله سال بعد چنين زماني مي­توانيم بگوييم که ماهواره ها پرتاب شده است و يا حداقل زمان دقيق پرتابشان را يگوييم.

مجري برنامه ثريا در پايان اظهار داشت: نگراني ما اين است که صنعت فضايي مانند  مسئله هسته­اي که بخش زيادي از آن را متوقف کرديم به گونه­اي رسانه­اي نشود که همه چيز فعال است و چيزي متوقف نشده اما واقعيت اين است که در صنعت هسته­اي هم بخش­هاي زيادي متوقه شده است و نبايد در صنعت فضايي هم با نمايش کار را جلو ببريم؛ اميدواريم که به زودي شاهد پرتاب­هاي فضايي ايران باشيم.

مردم از پيشرفت صنعت فضايي راضي نيستند...

سوال نظرسنجي برنامه به شرح زير بود؛
به نظر شما سرعت پيشرفت پروژه­هاي فضايي کشور در سالهاي اخير راضي کننده بوده است؟

آري 14.60%
خير 82.08%
نمي­دانم 3.35%

 

مطالب مرتبط:


برچسب ها: فناوري فضايي
ارسال نظر
نام و نام خانوادگي
ايميل