برجام طرح آمريکايي‌ها، براي پياده کردن استراتژي جديد تحريم‌هاست

برجام طرح آمريکايي‌ها، براي پياده کردن استراتژي جديد تحريم‌هاست

اين برنامه با حضور دکتر فواد ايزدي، استاد روابط بين الملل دانشگاه تهران و مهندس افشين ميرزايي، پژوهشگر حوزه تحريم و از نويسندگان کتاب گزارش ناخوانده به بررسي وضعيت کنوني تحريم‌ها بويژه تحريم‌هاي مالي و ميزان تحقق تعهدات آمريکا و غرب پس از اجراي برجام و تاثير آن بر اقتصاد کشور و زندگي مردم پرداخت. در اين برنامه نقشه و راهبرد آمريکا براي بازي با ابزار تحريم‌ها جهت مهار قدرت ايران بررسي خواهد شد و تاثير برجام بر روي اقتصاد و معيشت مردم واکاوي شد.
تاريخ: 17/8/1395
كد مطلب: 2504
بازديد: 1698

برنامه اين هفته ثريا با موضوع ابعاد تحريم‌ها و عهدشکني‌هاي آمريکا در فضاي پسابرجام به روي آنتن شبکه يک سيما رفت.

اين برنامه با حضور دکتر فواد ايزدي، استاد روابط بين الملل دانشگاه تهران و مهندس افشين ميرزايي، پژوهشگر حوزه تحريم و از نويسندگان کتاب گزارش ناخوانده به بررسي وضعيت کنوني تحريم‌ها بويژه تحريم‌هاي مالي و ميزان تحقق تعهدات آمريکا و غرب پس از اجراي برجام و تاثير آن بر اقتصاد کشور و زندگي مردم پرداخت. در اين برنامه نقشه و راهبرد آمريکا براي بازي با ابزار تحريم‌ها جهت مهار قدرت ايران بررسي خواهد شد  و تاثير برجام بر روي اقتصاد و معيشت مردم واکاوي شد.

مهمترين محورهاي برنامه به شرح زير است؛

اگر باغ برجام گلابي هم داشته باشد شيريني آن به کام شرکت‌هاي فرانسوي است!
برجام طرح ساختمان جديد تحريم‌ها بود نه برداشتن تحريم‌ها
تعويض استراتژي تحريم‌ها با توافق ژنو  و برجام
برجام طرح آمريکايي‌ها، براي پياده کردن استراتژي جديد تحريم‌هاست
يک طيف در دولت از ابتدا به دنبال پروژه تعامل با آمريکا بودند نه رفع تحريم‌ها
فروش نفت بيشتر شده اما آِيا پول‌هاي اين نفت  ارزان برگشته است؟
پاسخي که بعيدي نژاد ۱۸ ماه قبل به مخاطبان ثريا داده بود، چقدر درست از آب درآمد؟

 

مي‌گفتند با تاخير در برجام روزانه چند ميليون دلار ضرر خواهيم کرد اما اکنون مي‌گويند برجام باغ ميوه است!!

در ابتداي برنامه محسن مقصودي، مجري ثريا ضمن عذرخواهي از مخاطبان ثريا که زمان شروع برنامه دير وقت بوده از مسئولين شبکه خواستار بازپخش براي اين برنامه شد و خطاب به دکتر فواد ايزدي اظهار داشت: در زمان مذاکرات در فضاي رسانه‌اي وعده‌هاي جدي داده مي‌شد و به نوعي القا شد که زندگي مردم وابسته به اين توافق هسته‌اي است اما الان گذر زمان خلاف اين موضوع را ثابت کرده است؛ درحال حاضر که دو سال و نيم از برجام مي‌گذرد وضعيت بصورت واقعي چگونه است؟

دکتر فواد ايزدي، استاد روابط بين الملل دانشگاه تهران در پاسخ به اين سوال اظهار داشت: مطالبي که دست‌اندرکاران برجام قبل از توافق مي‌گفتند و حرف‌هايي را که الان مي‌زنند را اگر مقايسه کنيد پاسخ اين سوالتان را مي‌گيريد؛ قبل از برجام گفته مي‌شد تحريم‌هاي هسته‌اي لغو خواهد شد اما الان مي‌بينيم اين اتفاق نيافتاده است و اکثر تحريم‌ها باقي مانده است. مي‌گفتند هر روزي که برجام عقب بيافتاد چند ميلون دلار ضرر خواهيم کرد اما الان مي‌گويند برجام شبيه باغي است که بايد منتظر بايستيم تا ميوه بدهد!

در برجام حتي خطوط قرمز هم رعايت نشد!

وي افزود: احساس دولت آمريکا اين است که سياست تحريم براي مهار ايران سياست خوبي است و منطقا هم نبايد سياست خوب عوض شود؛ ايران طبق بند اول توافقنامه ژنو فعاليت هسته‌اي خود را محدود کرد اما تحريم‌ها باقي ماند. برجام مشکلات ساختاري داشت که در نامه رهبر انقلاب به دکتر روحاني به آنها اشاره شده بود و شروطي را وضع کرده بودند اما متاسفانه همانطور که به خيلي از خطوط قرمز توجه نشد به آن شروط هم توجهي نشد بطور مثال يکي از شروط اين بود که اگر ايران به تعهداتش عمل بکند، اوباما هم بنويسد که تحريم‌هاي ايران لغو مي‌شود که اگر به اين شرط توجه مي‌کرديم الان شاهد چنين وضعيتي نبوديم.

مطمئن باشيد که آمريکا تحريم‌ها را رفع نمي‌کند...

اين استاد دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: ما يک ليست از افرادي داشتيم که تحريم بودند و در برجام قرار شد که اين افراد تحريم بمانند و با بقيه کار کنيم اما الان مي‌بينيم که نهاد اجرايي تحريم‌هاي آمريکا(اوفک) بصورت سوالي گفته است که اگر شرکت يا فردي بخواهد در ايران سرمايه‌گذاري بکند آيا کافي است که ما صرفا به اين ليست از افرادي که قبلا تحريم شده است نگاه بکنيم؟(چون برخي از افراد را قبلا تحريم کرده بودند و قرار بر اين بود که بعد از برجام ديگر شخصي را تحريم نکنند) و جوابي که وزارت خزانه‌داري آمريکا اين است که بايد ليست را چک کنيد "اما" اين لزوما کافي نيست! و اين ايجاد ابهام در فضاي تجاري سم است چراکه سرمايه‌گذار بايد اطمينان داشته باشد و اين شبه‌اندازي تقض برجام است.

ايزدي تصريح کرد: آمريکايي‌ها واقعا نمي‌خواهند تحريم‌ها برداشته بشود و از يک طرف آنها خباثت مي‌کنند و از طرفي هم بايد آسيب شناسي بکنيم که چرا به وضعيت فعلي رسيده‌ايم.

تحريم‌هاي اصلي از سال 89 و 90 شروع مي‌شود

مهندس افشين ميرزايي، پژوهشگر حوزه تحريم و از نويسندگان کتاب گزارش ناخوانده در خصوص نگاه آمريکا به ابزار تحريم اظهار داشت: آمريکايي‌ها بعد از برجام به اين نتيجه رسيدند که تحريم يک ابزاري است که بايد بيشتر از آن استفاده کنند؛ چهار دوره مختلف را مي‌توانيم در تحريم ايران در نظر بگيريم، دوره اول از ابتداي انقلاب تا حدود  سال 89 و 90 هست يعني بعد از تسخير لانه جاسوسي اولين تحريم ما شروع مي‌شود و سير تحريم‌ها تا سال 89 و 90  ادامه دارد که در اين بازه عمدتا تحريم‌ها موردي هستند و شاهد تحريم‌هاي محدود و درون سرزميني هستند و تحريم‌هاي موفقي هم نبودند.

وي افزود: در سال 90 کشور ما از لحاظ اقتصادي و صنعتي در شرايط خوبي به سر مي‌برد بطور مثال صنعت پتروشيمي و خودروسازي ما در اين سال در اوج خودشان بودند و از لحاظ گفتماني هم شرايط خوبي داشتيم که در اين شرايط به دليل مسائل داخلي مانند فتنه و همکاري‌هايي که از داخل براي تحريم کشور مي‌شد آمريکايي‌ها بستر را فراهم مي‌بينند که اتحاديه اروپا و مابقي را براي تحريم ايران همراه بکنند و از سال 89 به تدريج تحريم‌ها شروع ميشود و هرچقدر جلو که مي‌آييم مي‌بينيم که حوزه‌اي باقي نمانده است که آمريکايي‌ها در آن قانون تحريم وضع نکرده باشند.

تحريم‌ها منافع راهبردي براي ايران ايجاد کرده بود

مهندس ميرزايي در ادامه تصريح کرد: در اين دوره تحريم هاي چند ويژگي دارند؛ اولا اينکه  تحريم‌ها گسترده‌اند و ثانيا اين تحريم‌ها فقط براي ما ضرر اقتصادي ندارد بلکه براي طرف مقابل هم ضرر دارد بطور مثال وقتي پژو از بازار ايران محروم مي‌شود تقريبا 40 درصد از بازار خودروي ايران را در دست داشت. ويژگي سوم تحريم ها در اين دوره اين بود که اين تحريم‌ها منافع راهبردي براي ايران ايجاد مي‌کرد بطئر مثال محدود کردن فروش نفت ما وقتي محدود شد ايران را به تدريج از وابستگي به نفت بازمي‌دارد، همچنين در حوزه‌هاي ديگر مانند خودروسازي و توليد کاتاليست به سمت خودکفايي و خوداتکايي برديم. 

تحريم‌ها در حال بازگشت به سمت خود آمريکايي‌ها بود

نويسند کتاب گزارش ناخوانده گفت: ويژگي چهارم تحريم ها اين بود که اعمال تحريم هزينه بالاي سياسي و اقتصادي بالايي براي خود آمريکايي ها داشت بطور مثال روسيه، هند و حتي ايتاليا اعتراض مي‌کنند . ويژگي پنجم اين است که تحريم‌ها يک حالت بوم رنگ پيدا کرده بود که کسي که به آن معمار تحريم‌ها مي‌گفتند اين اصطلاح را به کار برده بود و گفت که ما هرچقدر تحريم‌ها را باشدت بيشتري به سمت ايران پرتاب کنيم با شدت بيشتري به سراغ خودمان برمي‌گردد چراکه خيلي از اقتصادهاي نوظهور جهان مي‌توانند از اين تحريم‌ها درس بگيرند و آنها را عليه خود آمريکا استفاده کنند.

ميرزايي خاطرنشان کرد: همين بحث فروپاشي نظام دلار بخاط تحريم دلاري ايران و بعد تحريم يورو و بعد درهم بود که ايران به اين سمت رفته بود که براي جا به جا کردن پول از روش‌هاي ديگر مانند جا به جايي طلا استفاده کند و اين براي نظام دلاري بسيار خطرناک است؛در مجموع تحريم‌ها داشت به سمت خود آمريکايي‌ها برمي‌گشت و اين خطري بود که آمريکايي‌ها را به اين فکر برد که استراتژي تحريم‌ها را عوض کند.

اظهار نظر دکتر بعيدي نژاد قبل از برجام...

محسن مقصودي، مجري ثريا اظهار داشت: در زمان مذاکرات براي اينکه مردم را پشت اين مذاکرات بياورند همه مشکلات اقتصادي را به تحريم ها پيوند زدند و بعد در مورد تحريم ها هم گفتند که قرار است همه اين تحريم ها برداشته شود و همه مشکلات مردم به تحريم ها ربط داده شد بطور مثال دکتر بعيدي نژاد بعد از يکي از مستندهاي برنامه ثريا (شطرنج با گرگها) و همچنين برنامه زنده ثريا که با حضور همين آقاي مهندس افشين ميرزايي (يک سال و نيم پيش) برگزار شده بود که اين دو برنامه مي‌گفت تحريم‌هاي هسته‌اي بخش کوچکي از تحريم‌ها هستند. در پاسخ به سوال يک فردي مبني بر اينکه " برنامه ثريا مي‌گفت که تحريم‌هاي هسته‌اي در مقايسه با بقيه تحريم ها بسيار ناچيز است؛ يک جواب روشن و واضح به من بدهيد" در صفحه اجتماعي خودشان گفتند که "صد در صد برعکس است؛ تحريم‌هاي غيرهسته‌اي خيلي محدود هستند و تاثيرات عملي و سياسي بسيار کمي دارند و شاهد آن اين است که تحريم‌هاي غير هسته‌اي از ابتداي انقلاب بوده‌اند و تاثير بسيار کمي داشته‌اند و مردم وقتي تحريم‌ها را احساس کردند که تحريم‌هاي هسته‌اي شامل تحريم‌هاي مالي، اقتصادي، شوراي امنيت، اروپا و آمريکا وضع شدند"

و ايشان در ادامه گفتند که مردم از مستندهاي ثريا عصباني هستند؛ اين درواقع نمونه‌اي صدها مطلبي است که در آن زمان مطرح شد.

مقصودي در ادامه گفت: اما در حال حاضر مسئولين بحث‌هاي ديگري مثل برجام 2 و 3 را مطرح مي‌کنند و دوباره معيشت و اقتصاد مردم را به اين‌ها گره مي‌زنند.

يک طيف در دولت به دنبال پروژه تعامل با آمريکا هستند

دکتر فواد ايزدي اظهار داشت: ما در دولت دوطيف داشتيم؛ يک طيف واقعا فکر مي‌کردند که اگر برجام به نتيجه برسد تحريم ها لغو خواهد شد و مشکلات حل مي‌شود که اين گروه شايد در حوزه کارشناسي ضعيف بودند. طيف ديگر مي‌دانستند که چه اتفاقي خواهد افتاد اما يک پروژه‌اي داشتند که اين پروژه تعامل با آمريکا بود که اين هم ضعف کارشناسي بود.

آمريکايي‌ها با برجام تحريم‌ها را منسجم‌تر کردند...

وي با ارائه متن فکت شيت آمريکايي‌ها بعد ازتوافق ژنو اظهار داشت: در اين متن توضيح مي‌دهد که اگر توافق رخ نمي‌داد سرنوشت تحريم‌ها چه مي‌شد که از کلمه "fray" استفاده مي‌کند و اين به معناي سست شدن و ازهم پاشيدن است يعني مي‌گفتند اگر ما با ايران توافق نکنيم تحريم‌ها از هم مي‌پاشد چرا که خيلي از کشورها از وضعيت تحريم‌ها ناراحت بودند و درنهايت نگاه آمريکايي‌ها در مذاکرات اين بود بايد مذاکره بکنيم تا انسجام بيشتري را در تحريم‌ها بوجود بياوريم که اين اتفاق در عمل محقق شد چراکه چند وقت گذشته وقتي که روس‌ها خواستند يک تعامل تجاري با ايران بشوند آمريکايي‌ها گفتند که اين معامله مخالف تواف برجام است!

متاسفانه اعتماد به آمريکا با درس‌هايي که از برجام گرفتيم تمام نشده است...

اين استاد روابط بين الملل تاکيد کرد: عده‌اي واقعا به آمريکا خوشبين بودند و به آنها اعتماد کردند که اين افراد حتي به نظرسنجي هاي خود آمريکا هم نيز توجه نکردند چراکه در نظرسنجي هاي معتبر آمريکا درصد اعتماد مردمشان به دولت 19 درصد بود اما عده‌اي در کشور ما به آمريکا اعتماد کردند! و متاسفانه اين اعتماد به آمريکايي‌ها با تمام درس‌هايي که از برجام گرفتيم هنوز هم تمام نشده است و عده‌اي هنوز به دنبال برجام دو و سه هستند.

ايزدي ادامه داد: يک متني در سايت اطلاع رساني دولت قبل از برجام منتشر شد که جمله آخر آن آمده است که "بنظر من ارزش آغاز تعامل ايران و آمريکا بيش از موضوع پرونده هسته‌اي است و آن را آسان از دست ندهيم" که اين چيزي که بنده از اين جمله مي‌فهمم اين است که اين شخص مي‌داند پرونده هسته‌اي درحال تعطيل شدن است و بحث تحريم را مطرح نمي‌کنند يعني مي‌دانند که اتفاق خاصي در حوزه تحريم‌ها رخ نمي‌دهد.

رويش‌هاي جوان انقلاب نسبت به ژنرال‌هاي دولت کارآمدتر هستند

دکتر فواد ايزدي خاطرنشان کرد: ابتداي کار دولت يازدهم ادبياتي مطرح شد که ژنرال‌ها و اساتيد و شخصيت‌هاي برجسته مي‌خواهند بيايند و مشکلات کشور را حل کنند اما اعتقاد بنده اين است که رويش‌هاي جوان انقلاب نسبت به آن ژنرال‌هاي پر مدعي درک بهتري نسبت به مياحث هسته‌اي دارند و اين نسل جوان نسبت به افرادي که مدعي هستند و در حوزه کارشناسي ضعيف هستند، قابل مقايسه نيستند.

مقصودي اظهار داشت بايد از اين اتفاقات درس بگيريم و دکتر ايزدي خاطر گفتند که نبايد اميد داشته باشيد که برخي درس بگيرند!

اينکه برخي مي‌گفتند فروش نفت به صفر مي‌رسد ادعايي بي اساس بود

  افشين ميرزايي در ادامه بررسي روند تحريم‌ها گفت: اينگونه نبوده که بگوييم تحريم ها اثري نداشته است بلکه اثر داشته اما در اوايل سال 92 اثرات متوقف شدن تحريم‌ها را مي‌بينيم.

وي با ارائه اسلايدي تاکيد کرد: از ابتداي شروع تحريم ها که اعما تحريم‌ها اروپاست صادرات نفتمان 2 و نيم ميليون بشکه بوده که بعد از مدتي شاهد يک کاهشي هستيم که به حدود يک و نيم ميليون بشکه رسيده که اين اتفاق براي تيرماه سال 91 است اما تا زماني که توافق ژنو شروع مي‌شود(ديماه 92) ديگر ميانگين فروش نفتمان ثابت مانده است که اين به معني توقف تحريم‌هاست و يک سال و نيم قبل از توافق ژنو فروش نفت ما ثابت ماند و ديگر نتوانستند فروش نفت مارا با تحريم کم کنند و اينکه مي‌گفتند فروش نفت درحال نزديکي به صفر بوده است واقعيت نداشته است و ادعايي بزرگ و بي اساس است؛ در مورد خودرو هم بايد بگوييم که شروع افزايش خودروي ما مربوط به اواسط سال 92 و چندماه قبل از انعقاد توافق ژنو بوده است.